Healthy lifestyle beliefs, nutritional behaviors, and physical activity of adolescents: A mediation analysis

Kerimhan Kaynak, Kenan Koç, Gül B. Bayiroğlu, Zehra Ercan, Abdullah Y. Akinci, Mustafa S. Yüce, Abdullah Arisoy, Emine Ü. Acar

Abstract

Although the Covid-19 pandemic has ended, its negative impacts on adolescents’ physical activity levels, nutritional behaviors, and healthy lifestyle beliefs persist. This study aimed to examine whether physical activity (PAS) mediates the relationship between healthy lifestyle beliefs (HLB) and nutritional behaviors (NBS) among adolescents. This study was a quantitative study, with a cross sectional survey design. It was conducted during the 2022–2023 academic year in Anatolian high schools in Turkey, and it involved 686 high school students aged 14–17 who voluntarily participated. Data were collected using a personal information form, the Healthy Lifestyle Beliefs Scale, the Physical Activity Scale (PAS), and the Nutrition Behavior Scale (NBS). Descriptive statistics (mean ± SD) and regression analysis were performed using SPSS 22.0 and the PROCESS macro v3.5 (Model 4) with a bootstrap resampling method (5000 samples). Results indicated that adolescents exhibited high levels of HLB, while PAS and NBS were at moderate levels. A moderate positive correlation was found between HLB and NBS (r=0.665, p=0.000), while low positive correlations existed between HLB and PAS (r=0.366, p=0.000), and PAS and NBS (r=0.330, p=0.000). Physical activity was found to partially mediate the relationship between HLB and NBS (0.049, 95% CI [0.0237, 0.0784]). These findings highlight the importance of promoting physical activity to support better nutritional behaviors, which may lead to healthier lifestyles and improved long-term health outcomes for adolescents.

Full Text:

PDF

References

Pan American Health Organisation (PAHO). Epidemiological

update: Coronavirus disease (COVID-19). 9

February,

Available

https://iris.paho.org/handle/10665.2/53378

from:

Shanta MA, Suman SU, and Kibria MG. Post-Covid-19

Impacts on Socio-economic and Livelihood Patterns:

An Empirical Study on Rural Bangladesh. South

Asian

Journal

of

Social

Humanities, 2025; 6(1):48-67

Sciences

&

Hwang T.J, Rabheru K, Peisah, C, Reichman W, and Ikeda M.

(2020). Loneliness and social isolation during the

COVID-19 pandemic. Int. Psychogeriatr. 2020; 32:

–1220.

Mayasari NR, Ho DKN, Lundy DJ, Skalny AV, Tinkov AA,

Teng IC, Wu MC, Faradina A, Mohammed AZM,

Park JM, Ngu YJ, Aline S, Shofia NM and Chang JS.

Impacts of the COVID-19 pandemic on food security

and diet-related lifestyle behaviors: an analytical

study of Google trends-based query volumes.

Nutrients. 2020;12(10):3103.

Arısoy A, Pepe O, and Karaoğlu B. (2020). Covid 19

sürecinde futbola dönüş öncesi futbolcuların

durumluk

kaygı

düzeyleri

ile

psikolojik

performansları arasındaki ilişki belirlenmesi: Isparta

örneği. Yalvaç Akademi Dergisi. 2020;5(1): 55-63.

(Article in Turkish).

Salari S, Pilevarzadeh M, Daneshi F, and Ahmadidarrehsima

S. Examining the Health Promoting Lifestyle and its

Related Factors among the Nursing Students of Jiroft

University of Medical Sciences. Executive Editor.

;8(1): 342-346.

Melnyk BM, Kelly S, and Tan A. Psychometric properties of

the healthy lifestyle beliefs scale for adolescents.

Journal of Pediatric Health Care, 2021; 35(3): 285

doi:10.1016/j.pedhc.2020.11.002

Saffari M, Sanaeinasab H, Rashidi-Jahan H, Aghazadeh F,

Raei M, Rahmati F, Al Zaben F, and Koenig HG. An

intervention program using the health belief model to

modify lifestyle in coronary heart disease:

randomized controlled trial. International journal of

behavioral medicine. 2024; 31(4): 631-641.

Li H, Zhang J, Wang L, Yang T, and Yang Y. A health

promoting-lifestyle prediction model for dementia

prevention among Chinese adults: based on the health

belief model. BMC Public Health, 2022; 22 (1):

https://doi.org/10.1186/s12889-022-14828-9

Dalbudak İ, Balyan B, Zekioğlu A, Başoğlu UD, and Manci

E. The relationship between body perception and

nutrition of B2- B3 impaired athletes. Progress in

Nutrition. 2021; 23(1): 1-9.

Hahn SL, Borton KA, Sonneville KR. Cross-sectional

associations between weight-related health behaviors

and weight misperception among U.S. adolescents

with overweight/obesity. BMC Public Health.

;18:1-8.

Robinson E, Haynes A, Sutin AR, Daly M. Telling people

they are overweight: helpful, harmful or beside the

point? International Journal of Obesity. 2017; 41:

–1161

Sonneville KR, Thurston IB, Milliren CE, Kamody RC,

Gooding HC, and Richmond TK. Helpful or

harmful? Prospective association between weight

misperception and weight gain among overweight

and obese adolescents and young adults. Int J Obes.

;40:328-32.

Baysal A. Beslenme. Hatipoğlu Yayınevi, Ankara. 2015

Jayawardena R, Sooriyaarachchi P, Chourdakis

M, Jeewandara C, Ranasinghe P. Enhancing COVID-19: A review Diabetes Metab Syndr: Clin

Res

Rev.

;14 (4):

, 10.1016/j.dsx.2020.04.015

Prelip M, Kinsler J, Le Thai C, Erausquin JT, and Slusser W.

Evaluation of a school-based multicomponent

nutrition education program to improve young

children's fruit and vegetable consumption. Journal of

nutrition education and behavior, 2012;44(4): 310

Dehghankar L, Panahi R, Kekefallah L, Hosseini N, and

Hasannia E. The study of health literacy and its

related factors among female students at high schools

in Qazvin. Journal of Health Literacy, 2019; 4(2): 18

Pirzadeh A, Nodooshan T, and Nasirian M. Association

between maternal health literacy level and prenatal

care in Iran. Journal of Health Literacy, 2019; 4(1):

-67.

Uçak Z, and Asma MB. Ortaokul öğrencilerinin (özel-kamu)

fiziksel

aktivite

kompozisyonlarının

düzeylerinin,

ve

yaşam

vücut

biçimlerinin

incelenmesi. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri

Dergisi, 2021; 23(1): 71-81. (Article in Turkish).

Koçyiğit B, Pepe O, and İçen İŞ. Elit bisikletçilerde egzersiz

bağımlılığı

düzeylerinin

incelenmesi.

Düzce

Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 2022; 2(2): 119

(Article in Turkish).

Yıldırım Y. Farklı sosyoekonomik düzeylerdeki lise

öğrencilerinin

fiziksel

aktivite

düzeylerinin

araştırılması, Yüksek Lisans Tezi, Eğitim Bilimleri

Enstitüsü, Sakarya Üniversitesi, Sakarya. (2012).

Scott S. Able Bodies Balance Training. Human Kinetics,

New York. 2008.

World Health Organization. Constitution of the World Health

Organization.

Available

from:

https://apps.who.int/gb/bd/PDF/bd47/EN/constitutio

n-en.pdf. [Last accessed on 2023 Aug 10].

Bull FC, Al-Ansari SS, Biddle S, Borodulin K, Buman MP,

Cardon G, Carty C, Chaput JP, Chastin S, Chou R,

Dempsey PC, DiPietro L, Ekelund U, Firth J,

Friedenreich CM, Garcia L, Gichu M, Jago R,

Katzmarzyk PT, Lambert E, Leitzmann M, Milton K,

Ortega FB, Ranasinghe C, Stamatakis E, Tiedemann

A, Troiano RP, Van der Ploeg HP, Wari V and

Willumsen JF. World Health Organization 2020

guidelines on physical activity and sedentary

behaviour. British Journal of Sports Medicine. 2020;

: 1451– 1462.

Wang K, Li Y, Liu H, Zhang T, and Luo J. Can physical

activity counteract the negative effects of sedentary

behavior on the physical and mental health of children

and adolescents? A narrative review. Frontiers in

public health, 2024; 12: 1412389.

Akif A, Qusar MS, and Islam MR. The impact of Chronic

diseases on Mental Health: an overview and

recommendations for Care Programs. Current

Psychiatry Reports, 2024; 26(7): 394-404.

Sánchez-Sánchez E, Ramírez-Vargas G, Avellaneda-López

Y, Orellana-Pecino JI, García-Marín E, and Díaz

Jimenez J. Eating habits and physical activity of the

Spanish population during the COVID-19 pandemic

period. Nutrients, 2020;12(9):

https://doi.org/10.3390/nu12092826

Rossi L, Behme N, and Breuer C. Physical activity of

children and adolescents during the COVID-19

pandemic- A scoping review. International journal of

environmental research health, 2021;18(21): 11440. and public

Cengiz C, Aşçı FH, and İnce ML. Egzersiz Davranışı

Değişim Basamakları Anketi: Geçerlik ve Güvenirlik

Çalışması. Türkiye Klinikleri Journal of Sports

Sciences, 2010; 2(1): 32–37.

Coombes E, and Jones A. Gamification of active travel to

school: A pilot evaluation of the Beat the Street

physical activity intervention. Health and Place,

;39: 62–69.

Kara, R. Precede-proceed Modeline Göre Geliştirilen

Fiziksel Aktivite Öğrencilerinin ProgramınınFiziksel

Aktivite İlköğretim Düzeyi ve

Davranışları Üzerine Etkisi, Çocuk Sağlığı ve

Hastalıkları Hemşireliği Ana Bilim Dalı, Sağlık

Bilimleri Enstitüsü, Doktora Tezi, Ege Üniversitesi,

İzmir. (2023).

Azimova L, Özkul E, and Ergün C. 10-12 Yaş okul

çocuklarında beslenme ve fiziksel aktivitenin vücut

kompozisyonu ve uyku kalitesine etkisi. Avrupa

Bilim ve Teknoloji Dergisi, 2021; (31): 943-950.

Erica LT, and Upton D. Psychometric properties of the

physical activity questionnaire for older children

(PAQ-C) in the UK. Psychology of Sport and

Exercise. 2014;15: 280-287.

Jayasinghe S, and Hills AP. Strategies to improve physical

activity and nutrition Behaviours in children and

adolescents: a review. Nutrients, 2023; 15(15): 3370.

Lekše R, Godec D, and Prosen M. Determining the impact

of lifestyle on the health of primary school children in

Slovenia

through mixed membership focus

groups. Journal of Community Health, 2023; 48(5):

-869.

Wickramasinghe K, Chatterjee S, Williams J, Weber MW,

Rito AI, Rippin H, and Breda J. Childhood

overweight and obesity abatement policies in

Europe. Obesity Reviews, 2021; 22: e13300.

Vasli P, Shekarian-Asl Z, Zarmehrparirouy M, and Hosseini

M. The predictors of COVID-19 preventive health

behaviors among adolescents: the role of health belief

model and health literacy. Journal of Public

Health, 2024; 32(1): 157-166.

Jung HD, Yoo TK, Kang JY, Lee JH, and Choi JD. Gender

difference in impact of mental health during the

COVID-19 pandemic on sexual function. J. Mens.

Health, 2023; 19: 103-111.

doi: 10.22514/jomh.2023.104

Scapaticci S, Neri CR, Marseglia GL, Staiano A, Chiarelli F,

and Verduci E. The impact of the COVID-19

pandemic on lifestyle behaviors in children and

adolescents: an international overview. Italian

Journal of Pediatrics, 2022; 48(1): 22.

Xiang M, Zhang Z, and Kuwahara K. Impact of COVID-19

pandemic on children and adolescents' lifestyle

behavior larger than expected. Progress in

cardiovascular diseases, 2020; 63(4): 531.

Huber BC, Steffen J, Schlichtiger J, and Brunner S. Altered

nutrition behavior during COVID-19 pandemic

lockdown in young adults. European journal of

nutrition, 2021; 60: 2593-2602.

Al-Domi H, Anfal AD, Sara AR, Batarseh N, and Nawaiseh

H. Healthy nutritional behavior during COVID-19

lockdown: A cross-sectional study. Clinical nutrition

ESPEN, 2021; 42: 132-137.

Teixeira MT, Vitorino RS, Da Silva, JH, Raposo LM, Aquino

LAD, and Ribas SA. Eating habits of children and

adolescents during the COVID‐19 pandemic: The

impact of social isolation. Journal of Human

Nutrition and Dietetics, 2021; 34(4): 670-678.

González-Monroy C, Gómez-Gómez I, Olarte-Sánchez CM,

and Motrico E. Eating behaviour changes during the

COVID-19 pandemic: a systematic review of

longitudinal

studies. International

journal

of

environmental research and public health, 2021;

(21): 11130.

Neville RD, Lakes KD, Hopkins WG, Tarantino G, Draper

CE, Beck R, and Madigan S. Global changes in child

and adolescent physical activity during the COVID

pandemic: a systematic review and meta

analysis. JAMA pediatrics, 2022; 176(9): 886-894.

Chaffee BW, Cheng J, Couch ET, Hoeft KS, and Halpern

Felsher, B. Adolescents’ substance use and physical

activity

before and during the COVID-19

pandemic. JAMA pediatrics, 2021; 175(7): 715-722.

Zenic N, Taiar R, Gilic B, Blazevic M, Maric D, Pojskic H,

and Sekulic D. Levels and changes of physical

activity in adolescents during the COVID-19

pandemic: contextualizing urban vs. rural living

environment. Applied Sciences, 2020; 10(11): 3997.

Bozzola E, Barni S, Ficari A, and Villani A. Physical activity

in the COVID-19 era and its impact on adolescents’

well-being. International journal of environmental

research and public health, 2023; 20(4): 3275.

Boehm JK, and Kubzansky LD.The heart's content: the

association between positive psychological wellbeing

and cardiovascular health. Psychological Bulletin,

;

(4),

https://doi.org/10.1037/a0027448

-691.

González-Hernández J, López-Mora C, Portolés-Ariño A,

Muñoz-Villena AJ, and Mendoza-Díaz Y.

Psychological well-being, personality and physical

activity. One life style for the adult life. Acción

Psicológica,

;14(1),

-78.

https://doi.org/10.5944/ap.14.1.19262

Choi J, Catapano R, and Choi I. Taking stock of happiness

and meaning in everyday life: An experience

sampling approach. Social Psychological and

Personality

Science,

; 8(6), 641–651.

https://doi.org/10.1177/1948550616678455

Karasar N. Scientific research method: concepts principles

techniques

(31st

Edition).

Publishing: Ankara, Turkey. 2016.

Nobel Academy

Berg BL, and Lune H. Sosyal bilimlerde nitel araştırma

yöntemleri. Eğitim Yayınevi, Konya, Turkey. 2019.

Altunışık R, Coşkun R, Bayraktaroğlu S, and Yıldırım E.

Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri: SPSS

Uygulamalı. Sakarya Yayıncılık. Sakarya, Turkey.

Gürbüz S, and Şahin F. Sosyal bilimlerde araştırma

yöntemleri. Seçkin Yayıncılık, İstanbul. Turkey.

Kowalski KC, Crocker PRE, and Faulker R.A. Validation of

the Physical Questionnaire for Children. Pediatric

Exercise Science, 1997: 174-186.

Sert ZE, and Temel AB. İlköğretim Öğrencileri İçin Fiziksel

Aktivite

Soru Formunun Türk Toplumuna

Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması,

Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi

Elektronik Dergisi, 2014; 7(2): 109-114.

Kowalski KC, Crocker PRE, and Donen RM. The Physical

Activity Questionnaire for Older Children (PAQ-C)

and Adolescents (PAQ-A) Manual. College of

Kinesiology University of Saskatchewan, Saskatoon,

Canada. 2024

Edmundson E, Parcel GS, Perry CL, Feldman HA, Smyth M,

Johnson CC. Layman A, Bachman K, Perkins T,

Smith K, and Stone E. The effect of the Child and

Adolescent

Trial

for

Cardiovascular

Health

intervention on psychosocial determinants of

cardiovascular disease risk behavior among third-

grade students. American Journal of Health

Promotion. 1996; 10 (3): 217-225.

Öztürk M. Çocukların Beslenme Alışkanlıklarının Sağlık

Davranışı Etkileşim Modeline Göre İncelenmesi.

Sağlık

Doktora Tezi, Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim

Dalı,

Bilimleri

Üniversitesi, İstanbul. 2010.

Enstitüsü,

İstanbul

Melnyk B, and Small L. Healthy lifestyles belief

scale. Unpublished manuscript, Arizona State

University, Phoenix, Arizona 2003.

Kaya B. Ergenler için sağlıklı yaşam biçimi inançları

ölçeğinin

uyarlama,

geçerlik

ve güvenirlik

çalışmaları. (Yüksek Lisans Tezi). Gazi Üniversitesi,

Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Çocuk Gelişimi Ana

Bilim Dalı, Ankara. 2019.

Gürbüz S. Sosyal Bilimlerde Aracı, Düzenleyici ve

Durumsal Etki Analizi. Ankara: Seçkin Yayıncılık.

Hayes AF. Methodology in the Social Sciences Introduction

to Mediation, Moderation and Conditional Process

Analysis: A Regression-Based. New York: Guilford

Press. 2013.

George D, and Mallery, P. IBM SPSS statistics 23 step by

step: a simple guide and reference. NewYork:

Routledge. 2010

Glabska D, Guzek D, Groele B, and Gutkowska K. Fruit and

vegetable intake and mental health in adults: a

systematic review. Nutrients, 2020; 12(1): 115.

https://doi.org/10.3390/nu12010115

Aktaş R. Bireylerde egzersizin sağlıklı olma inancına etkileri

ve sağlık anksiyete durumlarının değerlendirilmesi.

(Uzmanlık Tezi). Sağlık Bilimleri Üniversitesi,

Gaziosmanpaşa Sağlık Uygulama ve Araştırma

Merkezi Aile Hekimliği Anabilim Dalı, İstanbul.

Aydın ASY, and Yılmaz BC. Fizyoterapi Öğrencilerinin

Fiziksel Aktivite Düzeyi, Egzersize Dair Sağlık

İnançları

ve

Egzersiz

İncelenmesi. Bingöl

Engel

Üniversitesi

Dergisi, 2024:

(2),

Algılarının

Sağlık

-186.

https://doi.org/10.58605/bingolsaglik.1481178

Göger S. 18-49 yaş dönemi kadınlarda obezitenin sağlıklı

yaşam biçimi davranışlarına etkisi: Karşılaştırmalı bir

çalışma. (Yüksek Lisans Tezi). Necmettin Erbakan

Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Hemşirelik

Ana Bilim Dalı, Konya. 2017.

Kasapoğlu ES. Meslek yüksekokulu öğrencilerinin sağlıklı

yaşam biçimi davranışlarının değerlendirilmesi. (Yüksek Lisans Tezi). Bülent

Ecevit Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Halk

Sağlığı Ana Bilim Dalı, Zonguldak. 2015

Zhai X, Ye M, Wang C, Gu Q, Huang T, Wang K, Chen Z

and Fan X. Associations among physical activity and

smartphone use with perceived stress and sleep

quality of Chinese college students. Mental Health

and

Physical

Activity, 2020;

:

https://doi.org/10.1016/j.mhpa.2020.100323

Özendi Z, and Büyük ET. Covid-19 döneminde

adölesanların sağlıklı yaşam tarzı inançlarının

belirlenmesi. Samsun Sağlık Bilimleri Dergisi, 2022;

(3): 701-712. https://doi.org/10.47115/jshs.1056254

Durak Y, and Muslu GK. Adölesanların Sağlıklı Yaşam Tarzı

İnançları

İle

Farkındalıkları

Sürdürülebilir Yaşama Yönelik

Arasındaki

İlişkinin

İncelenmesi. Unika Sağlık Bilimleri Dergisi, 2023;

(3): 588-600.

Matvienko O, Lewis DS, and Schafer E. A college nutrition

science course as an intervention to prevent weight

gain in female college freshmen. Journal of nutrition

education, 2001;

(2):

-101.

https://doi.org/10.1016/S1499-4046(06)60172-3

Brown DM, Bray SR, Beatty KR, and Kwan MY. Healthy

active living: a residence community–based

intervention to increase physical activity and healthy

eating

during

university. Journal

Health, 2014;

the

transition

of

to

American

(4):

first-year

College

-242.

https://doi.org/10.1080/07448481.2014.887572

Cameron D, Epton T, Norman P, Sheeran P, Harris PR, Webb

TL, Julious SA, Brennan A, Thomas C, Petroczi A,

Naughton D and Shah, I. A theory-based online health

behaviour intervention for new university students

(U@ Uni: LifeGuide): results from a repeat

randomized controlled trial. Trials, 2015; 16: 1-15.

Duan YP, Wienert J, Hu C, Si GY, and Lippke S. Web-based

intervention for physical activity and fruit and

vegetable intake among Chinese university students:

a randomized controlled trial. Journal of medical

Internet

research, 2017;

https://doi.org/10.2196/jmir.7152

(4):

e106.

Yabancı N, and Pekcan G. Adolesanlarda beslenme durumu

ile fiziksel aktivite düzeyinin vücut bileşimi ve kemik

mineral yoğunluğu üzerine etkisi. Sosyal Politika

Çalışmaları Dergisi, 2010; 22(22): 9-20.

Oosterveen E, Tzelepis F, Ashton L, and Hutchesson MJ. A

systematic review of eHealth behavioral interventions

targeting smoking, nutrition, alcohol, physical

activity and/or obesity for young adults. Preventive

medicine, 2017;

:

-206.

https://doi.org/10.1016/j.ypmed.2017.01.009

Keskin K, Çubuk A, Öztürk Y, and Alpkaya, U. 12–14 Yaş

Çocukların Fiziksel Aktivite Düzeyleri ile Beslenme

Davranışları Arasındaki İlişkinin İcelenmesi. İstanbul

Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 2017; 7(3): 34

Cheng OY, Yam CLY, Cheung NS, Lee PLP, Ngai MC, and

Lin CY. Extended theory of planned behavior on

eating and physical activity. American journal of

health

behavior, 2019;

(3):

-581.

https://doi.org/10.5993/AJHB.43.3.11

Yüksel E, and Akıl M. Adölesanların fiziksel aktivite

seviyeleri ile obezite farkındalık düzeyleri ve

beslenme davranışlarının incelenmesi. Beden Eğitimi

ve Spor Bilimleri Dergisi, 2019; 13(3): 185-193.

Hardan-Khalil K, Costa CB, and Fisher DG. Daily

motivational text messages impact on college

students’ nutritional awareness and physical activity

levels. Journal of American College Health, 2022;

(8):

-2518.

https://doi.org/10.1080/07448481.2020.1869748

Sebastian RS, Enns CW, and & Goldman JD. US

adolescents and MyPyramid: associations between

fast-food consumption and lower likelihood of

meeting recommendations. Journal of the American

Dietetic Association, 2009; 109(2): 226-235.

Özdoğan Y, Yardımcı H, Özçelik AÖ and Sürücüoğlu MS.

Üniversite

öğrencilerinin öğün düzenleri. Gazi

Üniversitesi Endüstriyel Sanatlar Eğitim Fakültesi

Dergisi, 2012; 29(1): 67-74.

Zhao Y, Song J, Brytek-Matera A, Zhang H, and He J. The

relationships between sleep and mental and physical

health of Chinese elderly: exploring the mediating

roles of diet and physical activity. Nutrients, 2021;

(4): 1316. https://doi.org/10.3390/nu13041316

Sun D, Zhu X, and Bao Z. The relationship between

physical activity and anxiety in college students:

exploring the mediating role of lifestyle habits and dietary

Psychology, 2024; nutrition. Frontiers

: in 1296154.

https://doi.org/10.3389/fpsyg.2024.1296154.

Refbacks

  • There are currently no refbacks.